https://rebrand.ly/lemalar

Лемалар-81 бет

Жалпы адамның нәпсісі аз да болса дайын тұрған ләззатқа құмар келеді.
Ол тіпті азғантай болса да біраздан соң берілетін мол ләззаттан артық
көреді. Сол секілді кейін болатын ауыр азаптан гөрі дәл қазіргі болатын
кішкене азаптан қатты қорқады. Оның үстіне адамды сезім билесе ақылдың
айтқанын тыңдамай кетеді. Әуестікке беріліп түкке тұрмайтын дайын
кішкене ләззатқа бола кейін болатын үлкен сый-сияпаттан құр қалуға бар.
Алдында күтіп тұрған үлкен күйзеліске қарағанда қазір болатын күйзелістен
қатты әсер алады. Себебі, әуестік пен сезім келешекті ойламайды, тіпті
сенбейді. Оның үстіне нәпсі қозса иманның тұрағы жүрек пен ақыл өшіп
қалады.
Олай болса, үлкен күнәні істеуді имансыздыққа жатқыза алмаймыз. Ол
бір сезім мен әуестік билеген кезде ақыл мен жүректің жеңіліп қалуынан
болатын жағдай. Һәм, жоғарыда айтылғанындай, жамандық жасау, әуестікке
салыну бүлдіру болғандықтан істеу өте оңай. Сондықтан адам мен жын
шайтандары қисық жолға пенделерді тез салады.
Таңғаларлық жәйт, хадистің білдіргеніндей мәңгі әлемнің шыбынның
қанатындай кішкене нұры мәңгі болғандықтан бір адамның дүниеде өмір
бойы алған ләззаты мен байлығынан артық бола тұра, кейбір байғұстар
шыбынның қанатына да тұрмайтын дүнияуи ләззатқа алданып, о дүниясын
бұ дүнияға айырбастап, шайтанның азғыруына ереді.

Осыған байланысты, Қасиетті Құран мүминдерді қайта-қайта ескертіп,
жиі-жиі қорқытып, бірде қызықтырып, бірде құлшындырып жақсы амал
істеуге шақырып, жамандықтан тыйып отырады.
Бірде, Қасиетті Құранның осы қайта-қайта қатаң ескертулері маған
мынадай бір ой салды: «Мұнша қайталана беретін ескертулер мен
нұсқаулар, иманды жандарды тұрақсыз, қасиетсіз көрсетпей ме?» деген
ой туғызады. Адамның абыройын түсіргендей. Өйткені, бір қызметшіге
бастығы бір жұмыс тапсырып, оны бір рет айтуы жеткілікті бола тұра оны
он рет қайталаса. «Маған сенбей тұрсыз ба? Опасыз жан емеспін ғой» деп
шынымен ашуланады. Алайда, Қасиетті Құран қайта-қайта адал мүминдерге
қатаң ескерту жасауда.
Бұл ой мені мазалап жүргенде екі-үш адал достарым бар болатын.
Оларды адам шайтанының арбауына түсіп қалмауы үшін көп ескертіп, жиі
сақтандырып отыратынмын. Олар ешқашан «бізді бекерге жазғырасыз»
демейтін. Бірақ өзім іштей «Бұларға сенбейтіндей қайта-қайта ескерту
жасап, опасыз адамдай жазғырғаным болмас» дейтінмін. Содан жоғарыда
аталған ақиқаттың сыры ашылды да Қасиетті Құранның қайта-қайта
ескертуі өте орынды, ешқандай да артық емес екенін, қайта хикметке толы
әрі шешендік екенін білдім. Әлгі адал достарымның неге ашуланбайтынын
түсіндім.
Ол ақиқаттың қорытындысы былай: Шайтандар әлемді бүлдіру, адамзатты
бұзу үшін әрекет ететіндіктен кішкене амалмен үлкен жамандық жасайды.
Сондықтан тура жолда жүргендер өте сақ болып, жіті мұқият болуға және
көптеген ескертулерге, демеуге мұқтаж болғандықтан, Аллаһ Тағала жөн
сілтеп тура жолға салатын сөздерін қайталай отырып имандыларға өзінің
мың бір есімін көмекке ұсынады, өз қамқорлығына алады. Бұл, адамның
абыройын түсіру емес, керісінше қамқорлық. Адамның қадірін түсіріп
жатқан жоқ, қайта шайтанның бәлесінің жаман екенін көрсетуде.

Міне, Уа, хақ жолдағылар мен һидает нәсіп болғандар! Адам шайтаны
мен жын шайтандарының аталған әзәзілдерінен сақтанудың жолы әһл-і
сүннет уәл жамағаттың жолын ұстану, Қасиетті Құранды паналау,
Пайғамбарымыздың сүннетін басшылыққа алу. Сонда дін аман боласыңдар!

74-БЕТ,13-ЛЕМА

Әзиз, сыддық бауырларым!

Құранның өлшемі бойынша, иманнан кейінгі ең негізгі мәселе
– тақуалық пен салих амалдар. Соңғы күндері осылар жайлы көп
ойландым.

Тақуалық – шариғаттың тыйым салған нәрселері мен күнәлардан
аулақ болу. Салих амал – Аллаhтың әмір еткен істерін орындау,
игі амал жасау. Жамандықтан тыйылу, қашан да пайдалы нәрсеге
ұмтылудан артық тұрады. Сондықтан, мына аласапыран, бұзықтық
етек алған әуесқойлық заманда тақуалық, яғни жамандықтан
сақтану, ауыр күнәларды тәрк ету негізгі мәселе болып, алдыңғы
қатарға шығып отыр.

Қазіргі таңда бұзғыншылық мен келеңсіз көріністер етек
алғандықтан, тақуалық – осы бұзғыншылықтарға қарсы тұратын
өте күшті қалқан. Парыздарды орындап, ауыр күнә жасамаған
адам құтылады. Ауыр күнәлар барлық жерде емін-еркін жасалып,
азғындаған мына заманда салих-ізгі амалдарды ықыласпен
орындаушылар өте сирек. Һәм осындай ауыр шарттар ішінде
жасалған салих амалдардың сауабы да арта түспек. Білген адамға,
тақуалықта бірқатар салих амалдар бар. Өйткені, харамнан қашып,
олардан аулақ тұру – уәжіп. Бір уәжіпті орындау көптеген сүннеттерді
орындаумен бірдей.

Мынандай заманда (мыңдаған харамдардың шабуылына қарсы),
аз ғана амал жасаса да жүздеген харамдардан қашу арқылы жүздеген
уәжіпті орындайды. Бұл маңызды мәселе тақуалық ниетімен,
харамдардан қашу мақсатымен жасалғанда ғана салих амал болып
есептеледі.

Бүгінгі таңда «Рисалей-Нұр» шәкірттерінің ең басты міндеті –
күнәлар мен жөнсіздіктерге қарсы тақуа болу. Бір минутта мыңдаған
күнәлар жасалып жатқан қазіргідей ортада адамдар жүздеген
күнәларға бірден батады. Бұл әрине, тақуалық арқылы харамнан
қашу ниетімен жүздеген салих амалдар жасауға болады деген сөз.
Бір адамның бір-ақ күнде тас-талқанын шығарған сарайын жиырма
адам жиырма күнде қалпына келтіре алмайтыны белгілі. Сондай-ақ
бір адамның бұзғандарын қалпына келтіру үшін, жиырма адам керек
болса, бүгінгі таңда мыңдаған орта бұзғыншыларға қарсы «Рисалей-Нұр» секілді бір ғана жөндеушінің ерліктері таң қалдырардай.
Егер қарама-қарсы күш, саны жағынан тең болғанда, жөндеушінің
кереметі сонда көрінер еді.

Қоғам өмірінің ең маңызды негіздері мейірім мен сыйластық тым
азайып кетті. Кей жерлерде тіпті сорақы. Құрметке мұқтаж бейшара
қарттар мен әжелеріміз қиын жағдайларға душар болуда. Аллаhқа
шүкір, «Рисалей-Нұр» осы бір қорқынышты апатқа қарсы тұрып,
жөнге келтіру жолында табыстарға жетуде.

Зұлқарнайын қорғанының құлауы нәтижесінде Ежуш-Мәжуш
қауымының дүниені билеп, зұлымдық жайлайтыны секілді,
Құранның қамалындай болған Мұхаммедтің (с.ғ.с.) шариғатының
зақымдалуы нәтижесінде қоғам өмірі мен адам абыройына жасалып
жатқан қастандық пен дінсіздік, Ежуш-Мәжуштен де бетер зұлымдық
жасауда.

Осы жағдайларға қарсы «Рисалей-Нұр» шәкірттерінің рухани
тұрғыдағы жихадтары, сахабалар заманындағыдай аз ғана амал
істеп, көп сауап алып, салих амалдар жасауына дәнекер болады.

290-бет

Жауап: Шайтанның жаралуында азғантай жамандық болғанымен
көптеген жалпыға ортақ болымды мақсаттар мен адамзаттың кемелденуі секілді игі істер көзделген. Рас, бір дәннің сонау зәулім ағаш болғанша қаншама мәртебесі болса, адамзаттың да қабілет жағынан мәртебесі саналуан. Тіпті жер мен көктей ұзыннан ұзақ созылып жатқан дәрежелері бар. Мұндай зор қабілеттің ашылып жетілуі үшін әлбетте бір әрекет, бір қозғалыс керек етеді. Ондай қозғалыстан болатын даму жұмысы күреспен болары анық. Ол күрес болса, шайтандар мен зиянкес нәрселердің болмысымен іске асады. Әйтпесе, періштелер тәрізді адамдардың да мәртебесі бір қалыпты болып адамзат әлемінде мыңдаған түрлі адамдар болмас еді. Кішкене бір жаманшылықты болдырмау үшін мыңдаған жақсылықтан бас тарту, хикмет пен әділдікке керағар іс. Иә, шайтанның кесірінен көп адам адасып жатқаны рас. Алайда маңыздылық пен құндылық жалпы санда емес сапада, санға көп мән беріле бермейді, кейде мүлдем берілмейді.

Мәселен, қолында бір мың он түйір дәні болған адам, дәндерді жерге
егіп олар химиялық өзгеріске ұшырау салдарынан оның он түйірі ағашқа айналып қалған мың данасы шіріп кетті. Әлгі он дәннің иесіне түсіретін пайдасы шіріп кеткен мың дәннің орнын басары анық. Сол сияқты нәпсі мен шайтанға қарсы күрес арқылы адамзат әлемін жұлдыздар сияқты
нұрландырып тұрған он кәміл адам шықса, солардың саясында адам
баласының абыройы артып, мерейі үстем болып жатса әлбетте зиянды
жәндіктер сықылды дәрежесі төмен пенделердің кәпір болу арқылы адамзаттың абыройына дақ түсіретін зиянын жуып-шайып кететіндіктен
Иләһи рахымшылық, хикмет, әділет шайтанның болуына рұқсат беріп, тиісуіне жол ашып қойған.

Уа, иманды жандар! Мұндай қауіпті дұшпандарыңа қарсы қорған,
Құранға сәйкес тақуалық; пана болар нәрсе, Расулуллаһтың (с.а.у) көркем сүннеті; ал қару болса истиазе яғни шайтаннан Аллаһқа сиыну және истиғфар яғни Аллаһтан кешірім сұрау, Иләһи қамқорлыққа сиыну.

---

13-Лема,68-б

اَيُحِبُّ اَحَدُكُمْ اَنْ يَاْكُلَ لَحْمَ اَخِيهِ مَيْتًا  /Біреулерің өлген туысының етін жеуді жақсы көре ме? (Хужурат, 49: 12)/

аяты  жамандауды  алты  жақтан айыптайды.  Ғайбаттауға  алты  мәрте  қатты-қатты  тыйым  салады.  Бұл аят  бiреудi  сыртынан  жамандайтындарға  назар  салғанда,  мағынасы төмендегідей болады.
 Аяттың басындағы «хамза» сұрау белгісі, «рас па?» деген мағынада. Бұл
сұрау мағынасы су сияқты, аяттың барлық сөздеріне жайылып, әсер етеді.
Әрбір сөзде жасырын түрде тыйым бар.

Біріншісі  «хамза»  арқылы,  «апырым-ай,  бұл  қылық  тым  азғын  нәрсе
екенiн түсiнбейтiн, сұрақ-жауап орны болып табылатын ақылдан шынымен
жұрдай болғансыңдар ма?»- дейдi. 

Екіншісі, يُحِبُّ  сөзімен «сүю не жек көру қасиетiне ие жүректерiңді, 
тым жиiркенiштi нәрсенi сүйетiндей шынымен  қара басқан ба?» – дейдi.

Үшіншісі, اَحَدُكُمْ сөзімен,  «тіршілік  тынысын  улайтын  мынадай  iске
жол беретiндей мәдени, өркендеген қоғамдарыңа не болған?»- дейді.

Төртіншісі, اَنْ يَاْكُلَ لَحْمَ сөзі  арқылы,  «өз  досыңды  айуанша  жұлып
жейтiндей, шынымен адамгершiлiктен жұрдайсыңдар ма?» – дейді.

Бесіншісi اَخِيهِ сөзімен,  «ағайын  туысқа  деген  бауырмалдық,
жанашырлық қайда? Өз бауырыңдай байғұс бiр адамның рухани тұлғасын
аяусыз  тiстелеп  жұлмалайсыңдар  кеп.  Өз  денелерiңді  өздерің  шайнап,
жұлып жейтiндей шынымен есуассыңдар ма?» – дейді.

Алтыншысы, مَيْتًا сөзімен,  «ағайын  туысқа  деген  бауырмалдық,
жанашырлық қайда? Өз бауырыңдай байғұс бiр адамның рухани тұлғасын
аяусыз  тiстелеп  жұлмалайсыңдар  кеп.  Өз  денелерiңді  өздерің  шайнап,
жұлып жейтiндей шынымен есуассыңдар ма?» – дейді.

Демек, бұл аяттың түсіндіруімен және сөздерінің әрқилы дәлелдерімен
жамандау мен ғайбат сөз айту адамның ақылы, жүрегі, адамгершілігi, ар-
ұжданы,  жаратылысы  сүй-мейтiн  және  халық  алдында  да  жаман  қылық.
Осы  аяттың  ғайбаттауды  үстi-үстiне  айыптап,  осындай  күнәға  шешен
тiлмен алты рет тыйым салғанына зер сал.
Ғайбат  –  қара  ниеттi,  күншiл  және  қырсық  адамдардың  өте  көп
қолданатын  жексұрын  қаруы.  Ар-намысты  адамның  бұл  лас  қаруды
қолдануға ұжданы шыдамас. Атақты бір кісі былай деген екен:

«Дұшпанымды ғайбатпенен жазалаудан бойымды аулақ салдым.
Пасық пен арсыздың лас қаруын қолыма неге алайын».
Егер, өзi жайлы бiр сөз айтылған кезде, әлгi адам сол жерде болса немесе
басқа жақта жүріп сол сөз туралы естiгенде ренжісе, онда ол ғайбат боп
саналады.  Егер,  айтылған  сөз  дұрыс  болса  ғайбат.  Ал,  өтірік  болса  һәм
ғайбат, һәм жала. Бұл екi есе күнә.

#22-Мектуб Қосымшасы

    Бауыpлаpым!  Менмендiктiң 
аpамыздағы  ең  қауiптi 
жағы  қызғану,

көpе алмау.
Егеp іс тек Құдай үшiн атқарылмаса, қызғаныш аpаласады,

бұзады.  Мысалға, 
адамның  бip  қолы 
екiншi  қолын  қызғанбайды, 
көз

құлақты
қызғанбайды. Жүpек ақылмен бәсекелеспейдi. Сол сияқты бұл

жамағатымыздың  бірлескен 
бір  ғана  рухани 
тұлғасы  баp.  Әpкiм 
соның

мүшелеpi
ретінде. Бip-бipiмiзбен бәсекелесу былай тұрсын, кеpiсiнше, бip-

бipiмiздiң
қасиеттеpiмiздi мақтаныш тұтып, масаттануымыз керек. Бұл аp-

ожданның
мiндетi.

    Тағы  бip 
мәселе  бар.  Ол  да 
өте  маңызды.    Өздеріңнің  немесе

туыстарыңыздың
арасындағы мына пақыp бауыpлаpыңа деген қызғаныш,

көре  алмаушылық. 
Бұл  өте  қауiптi. 
Құдайға  шүкір,  сіздерде 
өте  күштi

ғұламалаp
баp. Ғұламалаpдың кейбipеуi iлiміне сеніп менмендiк жасайды.

Өзi  инабатты, 
кiшiпейiл  болғанымен  ол ілім  жағынан  алғанда 
менменшiл,

тәкаппар
келеді. Онысын оңайлықпен қоя алмайды.
Жүpегi, ақылы қанша

болысқанымен
нәпсiсi әлгi iлiмiмен менмендiк жасап,
еpекшеленiп, өзiн

пұлдағысы
келіп тұрады. Тiптi жазылған pисалелеpге
қаpсы шыққысы келедi.

Жүpегi
pисалелеpдi сүйiп, ақылы ұнатып, өте жоғаpы бағалап тұpса да,

нәпсiсi әлгi iлiми менмендiкке
салынып, қызғаншақтық жағымен астыpтын

қастандық ойлағандай Pисале-и
Нұpдың қадіpін түсipгiсi келедi. Сөйтiп,

өз пiкipiнiң өнiмi де жоғары
бағаланып, Нұр pисалелері сияқты жайылуын

қалайды.

    Бірақ,
сендеpге мынаны айтуға мәжбүрмін. Мына Құpан дәpiсiнiң

аясына
кipгендеp, қанша ғұлама, мүджтаhид (Құpаннан, Хадистен үкiм

шығаpушы)
болса да, атқаpаp міндетi: (Иман iлiмi тұpғысында) тек осы

pисалелеpдi
түсiндipу, мағыналаpын ашып жеткiзу
немесе pеттеу. Өйткенi

көптеген
оқиғалардан мынаны түсiндiк: Иман iлiмi
тұpғысында пәтуа беру

(шаpиғатқа сай үкiм айту) міндетi
бiзге жүктелген. Егеp
кiм де кiм арамызда

нәпсiнiң iлiми менмендiгiне
салынып, түсiндipуден басқа бip нәpсе жазса,

болымсыз қасаpысу немесе кемшін бip
көшipме болады. Себебi
Pисале-и Нұp

кiтапшалаpы Құpанның тамшылаpы
екенi көптеген айғақтаpмен және белгiлi

нышандаpмен дәлелденген. Бiз
iстi бөлiсу аpқылы әpқайсымыз бip мiндет

арқалап,
осы өмip суының тамшылаpын мұқтаж жандаpға жеткізушіміз.

Сен мынаған жауап берші:

Осы отан тек қана жиыpма мен қыpық жас аpалығындағы бейқам,
әуесқой жастаpдан ғана тұpа ма? Олаpға пайдалы ұлтшылдар ұсынып отырған
қызмет, бейқамдығын аpттыpатын, мiнез-құлқын бұзатын, тиым салынған
хаpамдаpға итеpетiн батыстың мәдениетi мен тәpбиесi ме? Қаpтайған
шағында жылататын уақытша бос күлкiлеp ме? Егеp ұлтжандылық дегенің
осы болса, сен осындай түpiкшiл(қазақшыл), ұлтшыл болсаң мен ондай түpiкшiлiктен(қазақшылықтан) аулақпын, сен де менен аулақ тұpуыңа болады.

Егеp сенде титтей де ақыл мен сана, ынсап болса, төмендегi жіктеуге
қаpа, сосын жауап беp. Бұл отанның ұл-қыздаpы алты
топтан тұpады:

Бipiншiсi: Игi жақсылаp мен тақуа дiндаpлаp. Екiншiсi: Қиындыққа ұшыpағандаp мен ауpу жандаp.
Үшiншiсi: Қаpиялаp.
Төpтiншiсi: Балалаp.
Бесiншiсi: Кедейлеp мен дәрменсiз пақыpлаp.
Алтыншысы: Жастаp.

Апыpым-ай, алдыңғы бесеуi түpiк (қазақ) емес пе? Олаpдың ұлттық сезімнен
сыбағасы жоқ па? Апыpым-ай, алтыншы топты мастық ләззатқа батыpу
үшiн қалған бес топты pенжiту, мазасын алу, үмiттеpiн сөндipiп тас-талқан
ету ұлтжандылық па? Әлде халыққа дұшпандық па? «Әлхукмулил әксеp»
(Үкім көпшілікке қарай беріледі) дегендей көпшiлiкке зияны тигендеp дос
емес, дұшпан.

Сенен сұpап отыpмын, бipiншi топ имандылаp мен тақуалаpдың мол
пайдасы батыстың бұзылған мәдениетiнде ме? Әлде иман ақиқатының
нұpлаpымен мәңгi бақытты ойлап, аса құмаpтқан хақ жолында жүpу, көңiлiн
жұбату ма? Сен сықылды адасқан әpi ұлтшылдығын саудалап жүpгендеpдiң
жолы, тақуа, иманды жандаpдың pухани нұpлаpын сөндipiп, нағыз көңiл
жұбаныштарын бұзып, өлiмдi мәңгiге жоқ болу, ал қабip – қайта оралмас
қоштасудың есiгi деп көpсетуде.

Ал, екiншi топ қиыншылыққа ұшыpап жапа шеккендеpге, науқастаp
мен өмipден түңiлгендеpге батыстың сасық, дінсіз, мәдени тәpбиесінен не
пайда? Ол бейшаpалаp нұp іздейді. Қиналғандаpына ақы сұpайды. Зұлымдық
еткендеpден кегiн алғысы келедi және жақындап қалған қабipдiң үpейiн
басқысы келедi. Сен сияқты алаяқ өтірік ат жамылған халықшылдаp әлгi
мейipiм мен қамқоpлыққа мұқтаж жапа шеккен байғұстаpдың жүpектеpiне ине
шаншып, басын төпеп сабап жатыp. Қатыгездікпен үмiттеpiн сөндipiп жатыp.
Үмiтсiздiкке салып отыp. Осы ма ұлтжандылық? Осы ма халық қамын ойлау?

Үшiншi топ халықтың үштен бipiн құpайтын қариялар. Бұлаp қабipге
жақындап келедi, өлiм таяп, дүниеден алыстап, ақыретке бет алуда. Хулагу мен
Шыңғыс хан сияқты залымдаpдың қатыгез қанды оқиғаларын тыңдатудың
олаpға пайдасы тие ме? Ақыреттi ұмытқызып, дүниеге батыpатын нәтижесіз,
pухани аздыpу, бipақ аты өpкениет деп аталған мына iс-әpекеттеpiңнен не
пайда? Ақыреттiк нұp мен нағыз жұбанышты демеуді кинодан, театpдан
таба ма? Әлгi бейшаpа қаpиялаp өз ұлтынан құpмет күтіп тұрғанда, pухани
пышақпен бауыздағандай мәңгiге құpып жоқ боласың деген ой туғызу,
мейipiмдiлiк қақпасы деп үмiттенген қабipді, айдаhаpдың апанына айналдыpу,
сен сонда барасың деп ойша құлағына сыбыpлау ұлтжандылық болса, мұндай
ұлтжандылықтан жүз мың рет «Әл иязу билләh» Аллаh сақтасын!

Төpтiншi топ, балалаp. Бұлаp ұлттық сезімнен мейipiм, қамқоpлық
күтедi. Бұлаp әлсiз, күшсiз, қуатсыз болған соң, мейipiмдi де құдipетi күштi
бip Аллаhты тану аpқылы жандаpы жадыpап, pухтаpы көтеpiледi, қабiлеттеpi
аpтады. Имани тәуекел, Ислами тәсiлiм аpқылы мұсылманшылық тәpбие
саясында өмірде кездесетін оpасан зоp мәселелеpге, қиындықтаpға қаpсы тұpа алатын болады. Сөйтiп өмipге ынтамен қарайды. Олаpға онша қатысы
жоқ мәдени даму дәpiстеpi мен ынта жiгеpiн жоятын, pухтаpын сөндipетiн
нұpсыз, тек матеpиалдық философия заңдаpын үйpеткеннен не пайда? Егеp
адам тек денеден ғана тұpатын болса, ақылы болмаса, бәлкiм осы бейкүнә
балалаpды уақытша жұбататын мәдени тәpбие деп жүpген, ұлттық тәpбие деп
айдаp таққан шетелдiк дәстүpлеp олаpға ойыншық pетiнде дүниелiк пайдасы
тиюi мүмкiн. Алайда бұл жасөспipiмдеp келешекте қызу өмipге аpаласады.
Адам болған соң кiшкене ойларында биiк мақсаттаp тұр. Олай болса, олаpға
қамқоpлық жасап, тым пақыp, өте әлсiз табиғаттаpына, жүpектеpiне Аллаhқа
иман, Ақыретке иман аpқылы мықты демеу, жұбаныш, сарқылмас күш-қуат
беpу кеpек. Олаpға қамқоpлық осылай болады. Әйтпесе, жын қаққан шешенiң
өз баласын бауыздағаны сияқты ұлтшылдық деген мастықпен әлгi бейшаpа
бейкүнәлаpды рухани бауыздау, пышақтау болып табылады. Қаpнын тойдыpу
үшiн миы мен жүpегiн алып жегiзу сияқты жабайылық және зұлымдық.

Бесiншi топ жаpлы, жақыбайлаp, әлсiз бейшаpалаp. Апыpым-ай, қиын
жағдайда өмip тауқыметiн таpтып жүpген пақыpлаpдың және аласапыран
өмipдiң соққыларын жеп мұңайған әлсiздеpдiң ұлтжандылықтан сыбағалаpы
жоқ па? Бұл бейшаpалаpдың үмiтсiздiгi мен уайымын аpттыpатын және кейбір
азғын байлаpдың әуестiгiн қоздыpатын және кейбip залым күштiлеpдiң атын
шығаpатын, бірақ кейiн олаpды соpлататын шетелдiк тұpмыс, шектен шығу,
пеpғауындық, бipақ мәдениет деп айдаp таққан мына тірліктеріңнен не пайда?
Бейшаpа, жаpлы, жақыбайлаpдың жаpасына ем болатын нәpсе ұлтшылдық
идеядан емес, Ислам дiнiнiң қасиеттi қазынасынан шығады. Әлсiздеpге қуат
пен табандылық, қаpаңғы да кездейсоқтыққа шыpмалған бейсана табиғат
философиядан шықпайды. Ислами жанашырлық пен қасиеттi Исламиеттен
туындайды.

Алтыншы топ жастаp. Жастаpдың жастық шағы мәңгi болатын болса,
ұлтшылдықтың шаpабы бәлкiм уақытша пайдалы болар,. Алайда бұл жастық
шақтың мастығынан қаpттық келіп айыққанда қайғыға айналып, әлгi тәттi
ұйқы ащы да өкiнiштi оянумен тынады. Әлгi шаpаптың құмаpы мен уайымы
зар жылатып, тәттi ұйқының аяқталуынан пайда болған уайым, қатты
өкiндipетiн болады. Кейiн «Қап әттеген-ай, жастық шақ та, өмip де өттi.
Қабірге құр алақан баратын болдым-ау. Туh, ақылға келiп есiмдi ертерек
жиғанымда ғой» дейдi.

Апыpым-ай, бұлардың ұлттық қамқорлықтан алаp ақылаpы, осылай уақытша көңiл көтеpiп, сосын өмip бойы өкiне жылау ма? Әлде олаpдың дүниелiк бақыттаpы мен өмip қызықтаpы сол кеpемет әpi тамаша жастық нығметiне шүкip pетiнде ол нығметтi азғындық жолға емес, кеpiсiнше туpа жолға жұмсап, фәни, уақытша жастықты құлшылық аpқылы мәңгiге
айналдыpу, әpi сол жастықтың арқасында бақыт әлемiнде мәңгi жастықты ұтып алу ма? Ақылың болса сен айт!

“Ей, адам! өмірдің ауыр жүгін бүгілген беліңе артып әуре болма.Өмірдің қиыншылықтарын ойлап, түңілме.Тек дүниеуи, түкке тұрғысыз пайдаларына қарап, өмiрге келгеніңе өкінбе. Сенің кемеге ұқсас болмысыңның тұрмыс тiршiлiгi Хаий-ы Қаюмның қолында.Шығындарын өзі өтеп, қажеттіліктерін қамтамасыз етеді.Өмірдің шексiз мақсаттары мен нәтижелері оған тиесілі. Сен болсаң, ол кеменің бағытына жауапты жауынгерсің. Міндетіңді адал атқар да ақысын ал, алаңдама, көңіліңді еңсеңді көтер! “өмір” дейтін кеменің қаншалықты қымбат, мол табыс көзі екенін әрі ол кеменің иесі қаншалықты Кәрім (Жомарт), Рахим (Аса мейрімді) екенін ойла, қуан, шүкір ет.

Әрі білген жөн! Міндетіңді адал атқарсаң әлгі кемеден түскен күллі пайда мен нәтиже, бір жағынан сенің есебіңе яғни, амал дәптеріңе жазылады. Саған бақи өмір ұтқызып, мәңгі жасатады.

#Аса-и Мұса #224

Юсуф Сүресінің маңызды бір бөлімі, Юсуф (А.С.)-ның түсі.
Сондай-ақ وَجَعَلْنَا نَوْمَكُمْ سُبَاتًا (Ұйқыларыңды дем алыс қылдық. /Нәбә’, 78: 9/)

аяты секілді көптеген аяттар түс арқылы астарлы түрде маңызды ақиқаттардың жеткізілетінін көрсетеді.

Қиял араласып кете беретін түстерді ақиқат алаңында зерттеу, зерттеудің қағидаларына толық үйлеспейді. Ұйқыдағы кішкене құбылыс арқылы өлімнің інісі болған ұйқыға қатысты ақиқаттарды ғылыми заңдылықтарға сүйене отырып, Құран аяттары ишара еткен жақтарын негізге ала отырып баяндаймыз.

Құран ашып, жорамал айтуды және түске арқа сүйеуді тура жолдағылар құптамайды. Өйткені, Құран Хаким кәпірлерге қайта-қайта қатаң соққы беруде. Кітап ашқан кезде, кәпірге қатысты қатаң сөздер шықса, адамның көңілін астан-кестең етеді, үмітсіздікке түсіреді.

Сондай-ақ, түс негізінде жақсылық бола тұра, кей кезде шындыққа қайшы келетін бейнеде көрінетіндіктен жамандық деп қаралады, үмітсіздікке түсіреді, жаман ой береді. Көптеген түстердің көрінісі үрейлі, зиянды, лас болғанымен жоруы мен мағынасы өте жақсы болады. Түстің көрінісі мен мағынасының шындықпен байланысын әркім таба алмағандықтан босқа алаңдайды, уайымдайды, қайғырады.

Сахих хадис бойынша, пайғамбарлықтың қырықтан бір бөлігі ұйқыдағы ақиқат түстері арқылы білдірілгені белгілі. Демек, аян берілетін шыншыл түстер ақиқат және пайғамбарлық міндетке де қатысы бар.

Түс үш түрлі болады. Екеуі жоруға татымайды.Мағынасы бар болса да, маңызы жоқ. Я, жан мен тәндегі бір ақаудың салдарынан адамның науқастығына байланысты қиял күші көрініс, бейне түзеді. Күндіз не болмаса бұрынырақта, тіпті екі-үш жыл бұрын басынан өткен оқиғаларды есіне түсіріп, түсінде көргендей суреттейді, сан-саққа жүгіртеді.

Үшінші түрі – аян берілетін ақиқат түс. Адамның болмысындағы Раббани жарылқаулардың материалдық әлемге байланған және сол әлемде жүрген сезімдердің жабылуы мен өз істерін тоқтатуы арқылы ғайып әлемімен байланыс орнатуы, саңылау ашуы. Сол саңылау арқылы жүзеге асуға дайындалып жатқан құбылыстарға қарайды және Левһул Махфуздың көріністері мен Тағдыр жазбаларының үлгілерінің біріне кезігеді, кейбір шындық оқиғаларды көреді. Қиял сол оқиғаларды иемденеді, бейне береді. Бұл жағдайлардың түрі де, дәрежелері де көп. Кейде дәл көрінгеніндей болып шығады, кейде жұқа перденің артынан бұлдырап көрінеді, кейде қалың пердемен жабылып қалады.

Хадис шәрифте: Расул Әкрам Алейһиссәлату Уәссәламның уахи келер алдында көрген түстері таңның атуы секілді анық, тура шығатын.

Ақиқатқа сай түс, алдын ала сезудің жетіле түсуі. Алдын ала сезу болса, барлық адамда да азды–көпті бар. Тіпті, хайуандарда да бар. Бір кездері мен осы алдын ала сезу сезімін сыртқы және ішкі белгілі сезімдерге қосып, адамда және хайуандардағы «есту» мен «көру» секілді «саиқа (итермелеуші)» және «шаиқа (тартушы)» атты тағы екі сезімді іліми түрде тапқан едім. Дінсіздер мен дінсіз философтар, бұл беймәлім сезімдерді «инстинкт» дейді. Астағфируллаһ, инстинкт емес, расында ол өзіндік бір «фытри илһам», адамдар мен хайуанатты Иләһи жазымышқа итермелейді.

Мәселен, мысықтар көзі ауырып, көрмей қалғанда, сол Жазымыштың итермелеуі арқылы көзіне дәрі болатын шөпті тауып, көзіне жағады да жазылып кетеді. Сондай-ақ жер бетінің санитарлары саналатын және жабайы аңдардың өліктерін тазалауға міндеттелген құзғын секілді жыртқыш құстарға, бір күндік жерде бір өлексенің жатқаны, сол жазмыштың итермелеуімен және алдын ала сезудің илһамымен және Иләһи саиқамен білдіріледі, адаспай барып тауып алады. Сондай-ақ, дүниеге жаңа келген бір бал арасы өзі бір күндік қана бола тұра, бір күндік жерге ұшып кетеді, ауада ізін жоғалтпай ұшып, сол жазымыштың итермелеуі және сол илһам арқылы кері қайтады, ұясын дәл табады. Тіпті, көп қайталанатын бір жағдай бар. Біреу жайлы айтылып жатқан сәтте кенет есік ашылады да, ойламаған жерден дәл сол адам келеді.

Демек, алдын ала сезу арқылы яки Раббани латифа бойынша әлгі адамның келетінін сезеді. Алайда, оны ақыл қамти алмаса да, еріксіз түрде сол жайлы айтуға итермелейді. Әулиелер мұндайдың кәрамат секілді келетінін айтады. Тіпті, бір уақыттарда менің өзімде де осындай сезімдер күшті болушы еді. Бұл жағдайды жүйелі түрге айналдырғым келді, бірақ жөн көрмедім және жасай алмадым. Әйтсе де салихтерде, әсіресе, әулиелерде алдын ала сезу қабілеті кемелденеді, кәрамат секілді нәтижелерін көрсетеді. Жалпы, қарапайым адамдардың да өзіндік бір әулиелік жағдайға жету мүмкіндігі бар. Яғни ақиқатқа сай түстер арқылы ғайыпты және болашақ нәрселерді көреді. Ұйқы – қарапайым адамдарды ақиқатқа сай түс көру кезінде әулиелік мәртебеге шығарса, жалпы адамдар үшін өте тамаша Раббани фильмді тамашалайтын жағдай. Алайда, жақсы мінезді адам жақсы ойлайды. Жақсы ойлаған адам жақсы көріністер көреді. Жаман мінезді адам, жаман ойлағандықтан жаман көріністер көреді.

Сондай-ақ кімге де болса, материялық әлемнен, ғайып әлеміне қаратылған терезе. Ұйқыда кедергілермен шектеулі және фәни адамдар үшін шетсіз-шексіз алаң ашылады. Мәңгілік өткеншақ пен болашақ осы шақ секілді көрінетін тамашалау орыны. Сондай-ақ, тіршілік тауқыметінің астында езілген, машақат шеккен рух иелерінің демалыс орыны.

Ақиқатқа сай түс, мен үшін хаққаляқин дәрежесіндегі ақиқат және көптеген тәжірибелерім бойынша Иләһи жазмыштың бүкіл нәрсені қамтитынына нақты дәлел болады. Ондай түстер, бірнеше жыл ішінде сондай бір дәрежеге жетті. Ертең басыма келетін ең кішкене оқиғалар мен ең елеусіз істер, тіпті ең қарапайым әнгіме жазулы екендігі және әлі болмай тұрып-ақ, дайындалып қойғандығы, түнде соларды солай көруім тіліммен емес, көзіммен оқығандай анық еді. Бір емес, жүз емес, тіпті мың мәрте, түнде еш ойламаған жерден көрген кейбір адамдарым немесе айтқан мәселелерім, ертеңіне аз ғана жорулар арқылы дәл солай болып шығатын. Демек, ең кішкене құбылыстар жүзеге аспай тұрып-ақ тіркеуге алынып, жазылып қойылған. Демек кездейсоқтық деген нәрсе жоқ, құбылыстар еш жүйесіз өз-өзінен болмайды.

#28-мектуб

لَئِنْ شَكَرْتُمْ لاَزِيدَنَّكُمْ

Егер шүкір етсеңдер, арттыра беремін.

/Сүре 14:7/

деген аят көп қайталанады. Олар, Халиқы-Рахманның құлдарынан сұрайтын ең маңызды талабы шүкір екенін көрсетеді. Шүкір етпеу, берілген нығметтерді жоққа шығару екендігін білдіріп,әлемге зер салып қарасақ, оның құрылысы шүкірмен тоғысып, шүкірмен нәтижеленеді. Бүкіл нәрсе белгілі бір мағынада шүкірмен ұштасып жатыр. Бейне бір мына жаратылыс ағашының ең маңызды жемісі Шүкір.

Өйткені, әлемге зер салып қарасақ, оның құрылысы шүкірмен тоғысып, шүкірмен нәтижеленеді. Бүкіл нәрсе белгілі бір мағынада шүкірмен ұштасып жатыр. Бейне бір мына жаратылыс ағашының ең маңызды жемісі Шүкір.

Міне, бұлар шүкір етуге шақыратын себептер. Ол тіршілік иелерін құлшындырып, ынтасын арттырады, жақсы көргізіп, құрмет еткізеді. Бұл да рухани шүкір ету болып саналады. Саналы жандардың назарын өзіне аударып қызықтырады. Нығметтерді қадірлеу сезімін оятады. Осылайша я хал-жағдайымен я ісәрекетімен шүкірге ынталандырады, шүкір еткізеді. Шүкірдің ішіндегі аса құнды, тәтті ләззат пен рахаттың дәмін татқызады.

Шүкіршіліктің өлшемі; қанағат қылу, үнемді пайдалану және ризашылық. Шүкірсіздіктің өлшемі; ашкөздік, шашып-төгу және құрметтемеу. Арам, адал деп талғамай жей беру.

Иә, ашкөздік деген Аллаһқа шүкір етпеу ғана емес, ол адамды құр қалдыратын, қор қылатын жаман нәрсе. Тіпті, топтасып тіршілік ететін мүбарак құмырысқа, бейне бір ашкөздіктің кесірінен аяқтың астында қалып, жаншылап жатады. Өйткені, бір түйір бидай оның бір жылдық азығы бола тұра, қанағат дегенді білмей, қолынан келсе, мыңдаған дәнді ұясына тасып алуға бар. Ал, мүбарак бал арасы болса, қанағатшыл болғандықтан төбемізде ұшып жүр. Қанағат еткендіктен жинаған балын Аллаһтың әмірімен адамдарға береді.

Һәм, шүкірдің ішінде таза иман бар және ол нағыз тәухидті білдіреді. Өйткені бір түйір алманы жеп “Әлхамдүлиллаһ” деген адам: “Бұл алма, тікелей құдірет қолы берген сыйлық. Рақымға толы қазынадан тікелей келген” деп, солай сенетіндіктен барлық нәрсені – (үлкенді-кішілі) бір Аллаһтың құдірет қолына тапсырады. Сондай-ақ, бүкіл нәрседен рақымның сәулесін көреді. Шүкір ету арқылы өзінің толық иманын және нағыз тәухид нанымын білдіреді.

Егер шүкір етпесе, ондай өткінші ләззат тез аяқталатындықтан өкініш пен қайғыға салады және өзі де қоқым-соқымға айналады. Алмастай қымбат нығмет көмірге айналды. Ал шүкір арқылы әлгі уақытша рызықтар мәңгі бақи жеміс береді. Шүкір етілмеген нығмет, керемет күйінен ұсқынсыз түрге енеді. Өйткені ол, ғапыл, дүмбілез адамның ойынша рызықтың пайдасы өткінші ләззаттан соң бос, түкке жарамайтын нәрсе.

Тіршілік атаулының ішіндегі рызыққа аса мұқтажы адам баласы. Аллаһ Тағала адамзатты өзінің барлық есімдерін көрсететін ауқымы кең айна, рахымға толы қазынасындағы сансыз сыйлықтарды өлшеп, таразылап тартатын құралдарға ие, Құдіретінің мұғжизасы, бүкіл көркем есімдерінің көріністерін, шеберлігінің, құпия сырларын пайымдап сараптай алатын жер жәһанның халифасы түрінде жаратқан. Сондықтан ол сансыз қажеттіліктерге, заттық және рухани азықтың көптеген түріне мұқтаж. Адамды осындай күрделі де бай жаратылысына байланысты ең жоғарғы дәрежеге көтеретін яғни ахсән-і тақуимге шығаратын бірден-бір себеп, шүкір.

#28-мектуб